woensdag 10 januari 2007

post nr 18: eerste generatie van den Berg: Jan Harmen (van den Berg)

Via het internet zijn diverse invullingen/suggesties voor de mansnaam van de eerste generatie te vinden. Die zijn allen gezocht in Steenwijk. Een daarvan is Jan Harmen die daar in 1692 getrouwd is met Maria Lamberts, beide afkomstig uit Oldenzaal. Het echtpaar is toen in Zuidveen ging wonen. Verder is over dit echtpaar niets bekend, ook niet of zij kinderen hebben gekregen.

De feiten waarover wij beschikken rechtvaardigen deze en andere genoemde namen niet. Daniël Jansz van den Berg is gehuwd met Johanna Worst (dochter van Jan Thijsz Worst en Jannegien Berends) in het jaar 1735 in Kampen. Uit dit huwelijk zijn in Kampen drie kinderen bekend. De eerstgeborene was een meisje, geboren in 1736. Volgens de vernoemingsregels zou zij genoemd moeten zijn naar de moeder van haar moeder. Van deze regel werd soms afgeweken om een eerdere echtgenote te vernoemen teneinde die aan de vergetelheid te ontrukken. De voorgangster van Jannegien Berends als echtgenote van Jan Worst was Hermina Smits. De eerstgeboren dochter Johanna Worst werd niet Jannegien maar Hermina genoemd.
Het tweede kind, de eerste zoon, geboren in 1737, werd volgens de regel genoemd naar de vader van de vader. Dit kind werd volgens het doopregister Jan genoemd, maar uit latere gegevens kan met zekerheid worden afgeleid dat zijn volledige naam Jan Harmen was. Dus moet vader Daniël een zoon zijn geweest van een Jan Harmen. De naam Harmen heeft niets van doen met Hermina als naam van de eerste echtgenote van Daniël Jansz. Hermina Smits was afdoende vernoemd door de naamgeving van de zuster van Jan Harmen. Zelfs als Hermina al gestorven was toen haar broer Jan Harmen werd geboren, zou Harmen niet gezien moeten worden als het opnemen van de naam Hermina, omdat daarvoor gewacht zou worden op de geboorte van een meisje.

Wanneer gezocht wordt naar de ouders van Daniël Jansz van den Berg dan moet gezocht worden naar een Jan Harmen. Van Daniël Jansz weten we dat hij in de registratie van zijn huwelijk vermeld is als jongeman van Steenwijk. Dat betekent dat hij daar woonde ten tijde van het huwelijk. Daarmee is dus niets aangegeven over de plaats waar hij geboren is.

Of de Jan Harmen die de vader was van Daniël Jansz nog achterhaald kan worden is twijfelachtig. We weten nog niet eens of hij al 'van den Berg' werd genoemd. In Steenwijk is geen Jan Harmen of een Jan Harmen van den Berg gevonden die een zoon Daniël heeft laten dopen.

Er is reden om behalve in Steenwijk in Wilsum te zoeken. Jan Harmen, de zoon van Daniël, werd in 1751 op 13-jarige leeftijd in Kampen wees. Sindsdien ontbreekt van hem elk spoor totdat hij in 1767 met attestatie van Wilsum naar Ommen gaat. Wilsum ligt vlak bij Kampen aan de overzijde van de IJssel. Het is denkbaar dat hij na de dood van zijn moeder daar bij familie is ondergebracht. Dit zou familie van zijn vader kunnen zijn geweest.
Maar ook in Wilsum en het nabij gelegen IJsselmuiden (waar de naam Van den Berg zeer frequent voorkomt) is geen Jan Harmen (van den Berg) gevonden van wie toentertijd een zoon Daniël is gedoopt.

Wat als zeker beschouwd kan worden is dat de vader van Daniël Jansz van den Berg of alleen Jan Harmen of Jan Harmen van den Berg heette en dat hij vermoedelijk in de omgeving van Kampen heeft gewoond.

Geen opmerkingen: