vrijdag 5 januari 2007

post nr 10: de eerste generatie vd Berg is onzeker

We zijn er vandaag achter gekomen dat onze eerste generatie waarschijnlijk niet klopt. In het doopboek van Steenwijk komen maar drie vermeldingen van een Daniël voor, en voor geen van beide zijn als ouders Jan Harmensz en Maria Lamberts genoemd (waarvan wij eerst het vermoeden hadden dat dit de ouders van Daniël moesten zijn). Ook zijn er in Steenwijk geen kinderen van Jan Harmensz en Maria Lamberts gedoopt. Dit maakt de verbinding tussen Daniël en deze twee mensen wel heel erg zwak en onzeker. In de doopboeken van Steenwijkerwold komt de naam Daniël zelfs helemaal niet voor.
Als Daniël in Steenwijk gedoopt is, zijn er de volgende drie mogelijkheden:
  1. Daniël, gedoopt juni 1692 te Steenwijk als zoon van Evert Daniëls en Hilligjen Jans. Evert kreeg tussen 1668 en 1700 8 kinderen (in 1670 ook al een Daniël). Pas vanaf 1692 werd Hilligje als moeder genoemd (was er sprake van een tweede huwelijk?). Vanwege de voornaam van deze vader lijkt het mij niet aannemelijk dat dit echtpaar de ouders zijn van onze Daniël. Ook het geboortejaar van Johanna Worst (1705), de latere vrouw van Daniël, maakt dit onwaarschijnlijk: Daniël zou bij zijn huwelijk dan 43 jaar oud zijn geweest.

  2. Daniël, gedoopt 6 juli 1707 te Steenwijk als zoon van Jan Hendriks en Petertjen Douwes. Dit echtpaar kreeg tussen 1706 en 1709 drie kinderen (in 1706 ook al een Daniël). Dit echtpaar zou als het gaat om de datum het meest in aanmerking komen. Alleen pleiten de gangbare vernoemingsregels hiertegen (zie het commentaar van Kees).

  3. Daniël, gedoopt april 1718 te Steenwijk als 'kind van een Heijden'. Deze lijkt me niet helemaal logisch, want dan zou Daniël 13 jaar jonger dan zijn latere vrouw zijn.
Kortom, er valt momenteel niet met zekerheid een uitpraak te doen over wie de ouders zijn van onze Daniël. Ook de lidmatenregisters van Steenwijk kunnen ons hierbij niet helpen: er komt geen enkele Daniël in voor! Noch als jongeman die daar is opgegroeid, noch als nieuw lid dat met attestatie is binnengekomen.

1 opmerking:

CornelisHW zei

Via het internet zijn diverse invullingen/suggesties voor de mansnaam van de eerste generatie te vinden. De laatste kandidaat is Jan Hendriks te Steenwijk. Daarbij zet ik een groot vraagteken, om hierna volgende redenen. Daniël Jansz van den Berg is gehuwd met Johanna Worst (dochter van Jan Thijsz Worst en Jannegien Berends) in het jaar 1735 in Kampen. Uit dit huwelijk zijn drie kinderen bekend. De eerstgeborene was een meisje. Volgens de vernoemingsregels zou zij genoemd moeten zijn naar de moeder van haar moeder. Van deze regel werd soms afgeweken om een eerdere echtgenote te vernoemen. De voorgangster van Jannegien Berends, was Hermina Smits. De eerstgeboren dochter Johanna Worst werd niet Jannegien maar Hermina genoemd. Het tweede kind, de eerste zoon, werd volgens de regel genoemd naar de vader van de vader. Dit kind werd volgens het doopregister Jan genoemd, maar uit latere gegevens kan met zekerheid worden afgeleid dat zijn volledige naam Jan Harmen was. Dus moet vader Daniël een zoon zijn geweest van een Jan Harmen. De tweede naam Harmen heeft niets van doen met Hermina. Hermina Smits was afdoende vernoemd door de naamgeving van de zuster van Jan Harmen. Wanneer gezocht wordt naar de ouders van Daniël Jansz van den Berg dan moet gezocht worden naar een Jan Harmen. Van Daniël Jansz weten we dat hij in de registratie van zijn huwelijk vermeld is als jongeman van Steenwijk. Dat betekent dat hij daar woonde ten tijde van het huwelijk. Daarmee is dus niets aangegeven over de plaats waar hij geboren is. Of de Jan Harmen die de vader was van Daniël Jansz nog achterhaald kan worden is twijfelachtig. We weten nog niet eens of hij al 'van den Berg' werd genoemd. In Steenwijk is geen Jan Harmen of een Jan Harmen van den Berg gevonden die een zoon Daniël heeft laten dopen. Is het niet het beste uitsluitend te vermelden wat als zeker beschouwd kan worden? Dat is dan dat de vader van Daniël Jansz van den Berg of alleen Jan Harmen of Jan Harmen van den Berg heette en dat hij vermoedelijk in de omgeving van Kampen gewoond heeft.